Şarj döngüsü nedir, nasıl sayılır?
Pil sağlığı konuşulurken en çok yanlış anlaşılan kavram şarj döngüsü. Çoğu kişi "telefonu kaç kez şarja taktım" diye düşünüyor. Ölçü bu değil.
Tanım: toplam %100'lük deşarj
Bir şarj döngüsü, pilin kapasitesinin toplamda %100'ünü harcaması demektir. Bu, tek seferde olmak zorunda değil ve pratikte genelde olmaz da.
Somut örnek: pil %100'den %60'a düştü, şarja taktın. %40 harcadın. Ertesi gün yine %100'den %40'a indi — %60 daha. Toplam %100 oldu: bir döngü. İki gün, iki kez şarja takma, ama sayaç sadece 1 arttı.
Tersi de doğru: pili %100'e kadar doldurup %2 harcayıp tekrar takarsan, bu 50 kez tekrarlansa bile toplam bir döngü eder.
Üreticiler ne söz veriyor
Üreticiler pili "şu kadar döngüde kapasitenin %80'ini korur" diye tarif eder. Apple'ın kendi sayfasındaki güncel rakamlar:
| Cihaz | Döngü | Kalan kapasite |
|---|---|---|
| iPhone 14 ve öncesi | 500 | %80 |
| iPhone 15 | 1000 | %80 |
| iPad | 1000 | %80 |
| MacBook | 1000 | %80 |
| Apple Watch | 1000 | %80 |
Android tarafında uzun süre tek bir standart yoktu; üretici ve modele göre değişiyordu. Tüketici elektroniğinde kullanılan lityum-iyon hücreler için 300–500 döngü aralığı yıllarca referans kabul edildi.
Artık Android için de bir taban var: AB kuralı
Avrupa Birliği'nin ekotasarım düzenlemesi 20 Haziran 2025 itibarıyla yürürlükte. Buna göre AB'de satılan akıllı telefon ve tabletlerin pili 800 şarj döngüsünden sonra kapasitesinin en az %80'ini koruyabilmeli.
Bu, sektörün alışkanlığından belirgin biçimde yüksek bir eşik — yaygın test uygulaması 300 döngü civarındaydı. Kural marka ayırmıyor: Android da iOS da kapsamda. Yani 2025 sonrası çıkan bir telefon alıyorsan, 800 döngü artık üreticinin keyfine bağlı bir vaat değil, yasal bir taban.
Dizüstü bilgisayarlarda durum
Dizüstü pilleri telefon pillerinden daha büyük ve genelde daha yüksek döngü ömrüne göre tasarlanıyor. Apple MacBook'lar için 1000 döngüde %80 diyor. Windows tarafında üretici belgelerine bakmak gerekiyor; ortak bir standart yok.
Dizüstünde döngü sayısını görmek telefondan kolay: Windows, macOS ve Linux'ta pil sağlığı nasıl ölçülür yazısında komutlarıyla anlattım.
Yalnızca döngü mü yaşlandırıyor?
Hayır — ve bu, pil sağlığının en az bilinen tarafı. Pil hiç kullanılmasa bile yaşlanır. Buna takvim yaşlanması denir ve çekmecede duran bir telefonun pili de zamanla kapasite kaybeder.
Yani pil sağlığın iki şeyin toplamı: kaç döngü geçirdiği ve kaç yaşında olduğu. İkisi de aynı anda işliyor. Pil neden yaşlanır yazısında içeride ne olduğunu anlattım.
Kaç döngüde olduğumu nasıl görürüm?
iPhone: Ayarlar → Pil → Pil Sağlığı ve Şarj altında döngü sayısı yazıyor (iOS 17 ve sonrası).
Android: Android 14'ten itibaren bazı cihazlarda Ayarlar → Telefon hakkında → Pil bilgileri altında görünüyor. Ama bu, üreticinin bu bilgiyi sisteme doğru bildirmesine bağlı — çoğu telefonda ekranda hiç yok. Ayrıntı için Android'de pil sağlığı nasıl öğrenilir yazısına bak.
Battery Health Tracker tam olarak bunu okuyor: telefonu bilgisayara bağlayıp sistemin kendi kaydındaki döngü sayısını ve kapasiteyi çekiyor. Tahmin değil, cihazın kendi verisi.