Pil sağlığı yüzdesi tam olarak neyi gösterir?
Pil sağlığı yüzdesi tek bir şeyin oranı: pilin bugünkü tam şarj kapasitesinin, fabrikadan çıktığı günkü tasarım kapasitesine oranı.
Formül
| Tasarım kapasitesi | 4352 mAh (fabrika değeri) |
| Şu anki tam şarj kapasitesi | 3787 mAh |
| Pil sağlığı | 3787 / 4352 = %87 |
Yani %87 demek: pil dolduğunda artık eskisinin %87'si kadar enerji tutabiliyor. Telefon aynı işi yapıyor ama daha kısa sürede bitiyor.
Kapasite düşüşü tek başına yeterli bir ölçü değil
Pil yaşlanırken iki şey oluyor: kapasitesi düşüyor ve iç direnci yükseliyor. Yüzde yalnızca birincisini gösteriyor.
İç direnç, pilin akım verirken ne kadar zorlandığının ölçüsü. Yükseldiğinde pil "dolu" görünse bile ani yük altında voltajı çökebiliyor. "%30 gösteriyordu ama kamerayı açınca telefon kapandı" davranışının sebebi kapasite değil, iç direnç.
Bu yüzden sağlığı %85 görünen bir telefon, %78 görünen bir başkasından daha kötü davranabilir. İç direncin neden yükseldiğini pil neden yaşlanır yazısında anlattım.
Neden bazen zıplıyor?
Kapasite doğrudan bir sensörle ölçülmüyor. Pil yönetim yongası, şarj ve deşarj sırasında akım ile voltajı izleyip kapasiteyi hesaplıyor. Bu hesap zamanla kalibrasyonunu kaybediyor.
Bu yüzden yüzdenin haftalarca sabit kalıp birden 2-3 puan düşmesi normaldir. Pil o gece aniden yıpranmadı — sistem tahminini güncelledi. Tersi de olur, yüzde bazen bir puan yükselir. Yükselen pil yenilenmiyor; sadece ölçüm düzeliyor.
İki telefonda aynı sayı aynı şey değil
Üreticiler kapasiteyi farklı yuvarlıyor. Bazıları yeni cihazı bir süre %100'de sabitliyor, bazıları belli bir eşiğin altını hiç göstermiyor. Bir marka gerçek değeri yazarken diğeri yumuşatılmış bir sayı gösterebiliyor.
Anlamlı olan karşılaştırma kendi cihazının zaman içindeki değişimi. Altı ayda 4 puan mı düştü, 12 puan mı — asıl bilgi bu. Tek bir ölçüm bir fotoğraf; asıl anlatan şey eğri.
Hangi seviye "kötü" sayılır?
| Sağlık | Durum |
|---|---|
| %90 – %100 | Yeni sayılır, günlük kullanımda fark edilmez |
| %80 – %90 | Normal yaşlanma, gün sonuna doğru hissedilir |
| %70 – %80 | Belirgin kısalma; üreticiler bu eşiği ömür sonu kabul eder |
| %70 altı | Değişim zamanı; ani kapanmalar başlayabilir |
Üreticilerin garanti eşiği genelde %80. Bu, "pil bozuldu" demek değil — tasarım ömrünü tamamladı demek. %80 pille yıllarca sorunsuz kullanan çok insan var.
Tablodaki aralıklar yaygın kabul gören yaklaşık değerlerdir; üreticiye ve modele göre değişebilir.